على اكبر دهخدا

1216

امثال و حكم ( فارسى )

كسى كو نجويد سرانجام خويش نيابد ز گيتى همى كام خويش . فردوسى . كسى كو ندارد هنر در جوال نيرزد بهاى شكسته سفال . مرحوم اديب . رجوع به : اندر جهان چو بيهنرى . . . ، شود . كسى كو ياد نارد قصهء دوش تواند كرد امشب را فراموش . كسى كه آتش را جاى سازد اندر دل هر آينه بدل او رسد نخست زيان . عنصرى . كسى كه از شير سوخت دو غراپف كرده خورد . گج . رجوع به : مار گزيده از ريسمان . . . ، شود . كسى كه از گرگ بترسد گوسفند نگاه ندارد . كسى كه با مادرش بغا كند با ديگران چها كند . نظير : من لم يحسن الى نفسه لم يحسن الى غيره كسى كه بد كند از بد همى برد كيفر همه ز كرده پشيمان شدند و در مثل است . . . ) معزى . رجوع به : از مكافات عمل . . . ، شود . كسى كه بر سر خواب سحر شبيخون زد هزار دولت بيدار را بخواب گرفت . ظهير . رجوع به : شبخيز باشيد تا كامروا . . . ، شود . كسى كه بيند صنع خداى و نشناسد بدانكه هست بر او نام مردمى بهتان . عنصرى . كسى كه پير و دانا نشد زهى نادان . كاتبى . كسى كه خانه خود را راه تواند برد دنيا را راه تواند برد . كسى كه خريرا به بام برد ( يا ) به بالا برد ، پائين نيز تواند آورد . تمثل : بنادانى خرى بردم بدين بام * بچالاكى فرود آرم سرانجام . نظامى . نظير : آنكه رويانيد تاند سوختن * وانكه بدريده است داند دوختن . مولوى . رجوع به : آنكه داند دوخت . . . ، شود . كسى كه خنجر پولاد كار خواهد بست دلش چو آهن و پولاد بايد اندر بر . مسعود سعد سلمان . كسى كه دل به كسى داد پس نميگيرد .